فصل هفتم – فيزيك رنگ

فيزيك رنگ

نور مرئي يا نور سفيد ( يعني آن قسمت از نور خورشيد كه ما قادر هستيم با چشمان آن را ببينيم ) از طول موج هاي مختلفي تشكيل شده است. هنگامي كه باريكه اي از نور خورشيد به منشور تابيده شود، هنگام عبور از سطح منشور مي شكند و پس از برخورد با زمينه سفيد به صورت طيفي رنگين ديده مي شود. در طيف حاصل هر دسته از طول موج ها رنگ خاصي را نشان مي دهد. در شكل زير طيف حاصل از تجزيه نورسفيد توسط منشور نشان داده شده است.
طول موج هاي تشكيل دهنده نور مرئي از حدود 38 نانومتر تا حدود 760 نانومتر مي باشند. چشم انسان قدرت ديدن طول موج هاي كوتاه تر و يا بلندتر از اين محدوده را ندارد.

تركيب افزايشي

در صورتي كه طيف رنگ هاي حاصل از شكست و تجزيه نور به وسيله منشور را دوباره به كمك يك عدسي همگرا (محدب) با هم تركيب كنيم، مجدداً نور سفيد حاصل مي شود.
بنابراين سه رنگ اصلي نور : قرمز، سبز، بنفش وقتي با هم تركيب مي شوند نور سفيد حاصل مي شوند. اين نوع تركيب رنگ را كه در آن ميزان روشني نور پس از تركيب اشعه هاي مختلف آن با يكديگر افزايش مي يابد، تركيب افزايشي مي گويند. نورهاي رنگين وقتي با يكديگر تركيب مي شوند از طريق افزايشي رنگ هاي ديگر را به وجود مي آورند. مثلاً از تركيب افزايشي سبز با قرمز، رنگ زرد حاصل مي شود.

تركيب كاهشي

به نوعي از تركيب رنگي كه رنگ حاصل تيره تر از رنگ هاي اوليه مي شود، تركيب كاهشي رنگ مي گويند. به عنوان مثال اگر شما دو لايه شفاف به رنگ هاي قرمز و آبي فيروزه اي را روي هم قرار دهيد، رنگ حاصل يك رنگ كاملاً تيره خواهد بود. (مطابق شكل)

خصوصيت تركيب كاهشي رنگ ها را مي توان با استفاده از لايه هاي شفاف رنگ هاي آبرنگ، ماژيك يا اكولين نيز نشان داد.

تركيب مواد رنگي را نيز تركيب كاهشي مي گويند. وقتي سه رنگ اصلي را با هم مخلوط مي كنيم يك رنگ كاملاً تيره حاصل مي شود.

سؤالات
1 – با رسم يك شكل تجزيه نورسفيد توسط منشور را نشان دهيد

رنگ هاي طيف فوق، بدون مرز واضحي از هم متمايز مي شوند.

2 – از تركيب سه نور بنفش و سبز و قرمز چه رنگي حاصل مي شود؟ اين چه نوع تركيبي است ؟

پاسخ : از تركيب سه رنگ فوق با طول موج هاي كوتاه و متوسط و بلند ، نور سفيد حاصل مي شود. اين نوع تركيب رنگ كه در آن ميزان روشني نور، پس از تركيب اشعه هاي مختلف با هم ، افزايش مي يابد، تركيب افزايشي نام دارد.
بنفش + سبز + قرمز --> نور سفيد

3 – اگر با ماژيك قرمز و آبي روي كاغذ سفيد بكشيم، به طوري كه رنگ ها با هم مخلوط شود. چه تركيبي حاصل مي شود؟

پاسخ :‌از تركيب دو رنگ فوق يك رنگ كاملاً تيره حاصل مي شود. به اين نوع تركيب كه رنگ حاصل،‌تيره تر از رنگ هاي اوليه است، تركيب كاهشي مي گويند.
قرمز+ آبي --> رنگ تيره

سوالهای متداول هنرجویان

 صفحه نخست